Tarım Satış Kooperatifi,

Ülkemizde kooperatifler, türlerine göre üç ayrı Kanuna tabi olarak kurulmakta ve faaliyet göstermektedirler:

Tarım Satış Kooperatiflerinin tabi olduğu kanun:4572 sayılı kooperatifler kanunu

Tarım satış kooperatiflerinde yetkili bakanlık ve kurumlar; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı - "İl Müdürlükleri" dir.

4572 Sayılı kanun ne getirdi ?

4572 sayılı Kanun ile Tarım Satış Kooperatifi ve Birlikleri için özellik arz eden (sermaye, çalışma konuları, temsil ve genel müdürlük gibi) ana konular düzenlenmiştir. Birçok hususta, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile örnek anasözleşme hükümlerinin uygulanması öngörülmüştür.

Genel müdür ve genel müdür yardımcılarının atanması, yatırımlarına izin verilmesi, birlik genel kurul kararlarının onaylanması gibi kooperatif ve birlikler üzerindeki kamunun çok önemli vesayet yetkileri kaldırılarak bu kuruluşlar özerkleştirilmiştir.

Bakanlığın kooperatif ve birliklerin kuruluşundaki takdir yetkisi kaldırılmış, güçsüz ve etkin olmayan oluşumları önlemek için kooperatiflerde kurucu ortak sayısı 30’a çıkarılmıştır.

Ortaklık paylarının rehin ve haciz edilemeyeceği esası korunmuştur.

Kooperatif ve birliklerin ilk işleme hüviyetindeki işletme ve tesisleri dışında kalan sonraki üretim aşamaları için kuracakları iktisadi işletmelerin anonim şirket statüsünde kurulması kuralı getirilmiştir.

Birliklerin sahip oldukları mevcut sanayi tesislerini anonim şirket haline dönüştürmelerinin önünde önemli bir engel teşkil eden vergiler için muafiyet sağlanmıştır.

Personel işlemlerinde kooperatif ve birlikler tamamen yetkili kılınmıştır.

Sağlıklı bir üst örgütlenmenin gereği olarak kooperatiflerin, bağlı bulundukları birliğin kanun ve anasözleşmelere aykırı olmamak koşuluyla faaliyet konusuna ilişkin olarak belirleyeceği ilke ve esaslara uyması zorunluluğu konulmuştur.

Kooperatif ve birliklerin işlem, hesap ve varlıkları ile mali tablolarının bağımsız denetim kuruluşlarına denetlettirilmesi imkanı getirilmiştir.

Birçok önemli hususu düzenleyen örnek anasözleşmelerin birliklerin de görüşü alınarak Bakanlığımızca hazırlanması veya değiştirilmesi ve Bakanlar Kurulu Kararıyla Resmi Gazete’de yayımlanması kuralı getirilmiştir.

Bu kuruluşlar için özellik arz eden bazı konulardaki vergi, resim ve harç muafiyetleri korunmuştur.

Yeniden yapılandırma döneminde, kooperatif ve birliklerin yeniden yapılandırılması için uygulanacak bir programın yasal bir çerçevesi oluşturulmuş ve bu amaçla bazı destekler sağlanmıştır.

Yeniden yapılandırma konularında çalışma, inceleme ve önerilerde bulunmak üzere yedi üyeden oluşan bir yeniden yapılandırma kurulu teşkil edilmiştir.

Kooperatif ve birliklere, yeniden yapılandırma amacıyla 2000 yılı bütçesinden tahsis edilen ödenekler ile uluslararası finans kuruluşlarınca desteklenen projeler için sağlanan mali kaynaklar ve kredi teminatları dışında devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinden herhangi bir mali desteğin sağlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Böylece, kanunla sağlanacak desteklere sınırlama getirilmiştir.